Logic phi hình thức: Lược sử phát triển và các chủ đề đương đại

Không cần tài khoản. Đã có tài khoản thì đăng nhập trước để biểu mẫu tự điền tên và email, và vé nằm trong mục Vé sự kiện.

Các nghiên cứu tâm lý chỉ ra rằng con người thường có xu hướng chấp nhận một lời giải thích khi nó phù hợp với niềm tin của họ. Trong đa số trường hợp, chỉ khi tiếp cận các quan điểm khác, họ mới có dịp tự vấn lại niềm tin của mình. Vì sao mình tin điều này? Mình tin vì đã có đủ lý do, hay vì điều đó đơn giản là hợp với suy nghĩ sẵn có của mình?

Trong đời sống, chúng ta thường gặp những trường hợp như vậy. Một người đưa ra lập luận rất mạch lạc nhưng lại sử dụng những bằng chứng chưa đủ thuyết phục. Ngược lại, lập luận có thể dựa trên những thông tin hoàn toàn xác thực nhưng lại đi đến một kết luận sai vì các bước suy luận không đúng. Sự thật là ngay cả khi một người đưa ra kết luận đúng dựa trên những tiền đề theo cấu trúc hợp lệ, chúng ta vẫn có thể đặt lại câu hỏi về cơ sở của các tiền đề đó. Có thể nói, việc học Logic bắt đầu từ tinh thần tự phản tư để nhận ra những vấn đề như thế.

Logic hình thức giúp chúng ta kiểm tra quan hệ suy ra giữa tiền đề và kết luận. Tuy nhiên, khi đối mặt với các sự vụ trong đời sống — tỷ dụ như: cân nhắc chính sách, đánh giá quảng cáo hoặc tranh luận với người thân — ta phải xem xét một số vấn đề khác rằng nguồn gốc của bằng chứng, những giả định ngầm, điều cần chứng minh và hoàn cảnh của cuộc tranh luận. Tính hợp lệ của một suy luận vì thế chỉ giải quyết một phần câu hỏi về việc chúng ta có nên chấp nhận một kết luận hay không.

Trong khi đó, Logic phi hình thức quan tâm đến chính những vấn đề trên. Thay vì chỉ xem xét cấu trúc của một lập luận, người nghiên cứu còn xem xét mối quan hệ giữa lập luận và hoàn cảnh. Khi đó, ngôn ngữ, bằng chứng, mục đích và hoàn cảnh của cuộc tranh luận đều trở thành những yếu tố mà người tham gia cần cân nhắc.

Hằng ngày, ta không thể tránh khỏi việc phải tiếp xúc với những thông tin chung quanh mình, và vì vậy ta phải dựa vào căn cứ nào để kiểm định tính xác tín của thông tin? Ngoài ra, khi tranh luận với một người không chấp nhận những điều mà mình cho là hiển nhiên, chúng ta sẽ bắt đầu từ đâu? Và khi hai bên bất đồng ngay cả về những điều mà mỗi bên dùng làm cơ sở để lập luận, chúng ta có thể dựa vào đâu để tiếp tục cuộc đối thoại?

Seminar “Logic phi hình thức: Lược sử phát triển và các chủ đề đương đại” mời bạn cùng tìm hiểu những câu hỏi ấy qua các chủ đề về khuôn khổ lập luận, bất đồng sâu sắc, lập luận bằng hình ảnh và đạo đức tranh luận.